مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

298

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

علما و محدّثان از او رواياتى را نقل كرده‌اند كه از آن جمله در سلسله سند روايات محمّد به عمر بن محمّد بن سالم بن البراء تميمى جعابى واقع شده است . « 1 » [ 158 ] حسن بن محمّد بن ابى جعفر بلخى دزقى قاضى « * » ابو المعالى حسن بن محمّد بن ابى جعفر بلخى دزقى قاضى ، از فقهاى عصر خود بود . در بلخ پا به عرصه وجود نهاد و دانش را در زادگاهش فراگرفت او در مدّت كوتاهى در رديف فقها و محدّثان صاحب نام درآمد و به منصب قضاوت شهر دزه ( دزق ) منصوب شد . ابو سعيد در كتاب التحبير مىنويسد : ابو المعالى حسن بن محمّد بلخى دزقى در سال 548 ه . ق . وفات كرده است . « 2 » [ 159 ] حسن بن محمّد بن محمّد بن داود بن حميد بن سليمان باهلى كشّانى ابو على حسن بن محمّد بن محمّد باهلى كشّانى ، از مشاهير محدّثان عصر خود به شمار مىرفت . اين مرد بزرگ در كشّان ( كاشان ) واقع در 25 فرسنگى جنوب بلخ و

--> ( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 28 . ( * ) - دزق در اصل واژه فارسى دزه بوده كه به آن دزه بازار و يا دزه باران مىگفته‌اند . دزق نام چند ناحيه است : 1 - دزق حفص در مرو ؛ 2 - دزق مسكين در مروشاه‌جان ؛ 3 - دزق ناحيهء بزرگى است در راه شاش به ماوراءالنهر ؛ 4 - دزق بازار در مرورود ( مرغاب ) در نزديكيهاى غور است كه به دزق عليا معروف بوده و دزق سفلى از روستاهاى ده‌پنج است . ( 2 ) - الاكمال ، ج 3 ، ص 363 ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، ص 344 ؛ معجم البلدان ، ج 2 ، ص 454 ؛ اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 1 ، 500 .